22.2.25

Οι εννέα Μούσες





  Οι Μούσες στην αρχαία ελληνική μυθολογία είναι εννέα 

αρχαίες θεότητες. Ο Απόλλωνας ήταν ο ηγέτης τους 

(Απόλλων Μουσηγέτης).Αρχικά οι θεότητες αυτές ήταν 

νύμφες του βουνού και των νερών. 






Κλειώ: ήταν η μούσα της ιστορίας και της επικής ποίησης και απεικονιζόταν με περγαμηνές και ένα δάφνινο στεφάνι στο κεφάλι.

Καλλιόπη: ήταν η κόρη της επικής ποίησης και των καλών τεχνών και η πιο σεβαστή από όλες τις μούσες. Ο Όμηρος ξεκίνησε τα έπη του με επίκληση της Καλλιόπης. Απεικονίζεται συνήθως με χρυσό στεφάνι στο κεφάλι, κρατώντας πινάκιο και γραφίδα και συχνά με τα Ομηρικά έπη στα γόνατά της.

Πολύμνια: σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία ήταν η μούσα της ιερής ποίησης. Στις παραστάσεις τη βλέπουμε στοχαστική, με μακρύ μανδύα και πέπλο. Από πολλούς θεωρείται επίσης η μούσα της μιμικής και του διαλογισμού.

Τερψιχόρη: θεωρείται η μούσα του χορού και συναντάται καθισμένη κρατώντας μια λύρα.

Ερατώ: ήταν η προστάτιδα της λυρικής ποίησης και των ύμνων. Απεικονίζεται κρατώντας μια λύρα.



Ευτέρπη: θεωρείται η κόρη της μουσικής. Αργότερα ονομάστηκε μούσα της λυρικής ποίησης και απεικονιζόταν κρατώντας έναν αυλό.

Θάλεια: ήταν προστάτιδα της κωμωδίας και της βουκολικής ποίησης. Απεικονίζεται με στεφάνι κισσού και κρατώντας στο δεξί χέρι μάσκα θεάτρου και στο αριστερό μια ράβδο.

Μελπομένη: ήταν η μούσα της τραγωδίας. Απεικονίζεται πλάι στο Διόνυσο, φορώντας τραγική μάσκα ή κρατώντας την τραγική μάσκα στο ένα χέρι και ένα μαχαίρι στο άλλο.

Ουρανία: θεωρείται η προστάτιδα της αστρονομίας και της αστρολογίας. Συνήθως συναντάται στις παραστάσεις κρατώντας στο δεξί χέρι διαβήτη και στο αριστερό μια παγκόσμια σφαίρα.


από τους μαθητές της Ε' τάξης


16.2.25

Χουάν Μιρό




«Ζωγραφίζω με τα χρώματα, όπως με τις λέξεις φτιάχνουμε 

ποιήματα και με τις νότες μουσική», έλεγε ο ζωγράφος 

Χουάν Μιρό. 



   
   Ο Καταλανός ζωγράφος, γλύπτης, χαράκτης και 

διακοσμητής, Μιρό είναι ευρύτερα γνωστός για τις ημί-

αφηρημένες φανταστικές μορφές και ονειρικές 

τοπιογραφίες του.

Ο Χουάν Μιρό γεννήθηκε στις 20 Απριλίου 1893 
στη Βαρκελώνη σε μια οικογένεια τεχνιτών. Ο πατέρας του 
ήταν χρυσοχόος και ο παππούς του από την πλευρά της 
μητέρας του ήταν ξυλουργός. Έδειξε το ενδιαφέρον του 
για τη ζωγραφική από την ηλικία των 8 χρόνων αλλά στα 
14 του και σύμφωνα με την επιθυμία των γονέων του 
εγγράφηκε στο Εμπορικό Κολέγιο της Βαρκελώνης. 
Παράλληλα παρακολουθούσε μαθήματα στη Βιομηχανική 
Σχολή Καλών Τεχνών Λα Λόνχα, όπου ο Πάμπλο 
Πικάσο είχε σπουδάσει 12 χρόνια νωρίτερα. 


   Καλλιέργησε μια τέχνη γεμάτη ποίηση και λυρισμό, παιδική αφέλεια, καθαρά και έντονα χρώματα. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ζωγραφικής του είναι η ελεύθερη, χιουμοριστική φαντασία του, το διονυσιακό και ορφικό στοιχείο και η μαγική, ποιητική του γλώσσα. Τα έργα του Μιρό ασχολούνται με την αινιγματική θέση του ανθρώπου σ΄ έναν αινιγματικό κόσμο. Πιτσιλιές και κηλίδες δημιουργούν μορφές, κι αυτές με τη σειρά τους δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα.



  Το 1975 δημιουργήθηκε το Ίδρυμα Χουάν Μιρό στο Κέντρο 

Σπουδών Σύγχρονης Τέχνης στη Βαρκελώνη. Ο ίδιος ο Μιρό 

δώρισε στο ίδρυμα περίπου 5000 σχέδια του.

  Πέθανε το 1983 στην πόλη της Μαγιόρκα, σε ηλικία 90 
ετών.



12.2.25

Τα λουλούδια στην ελληνική μυθολογία!

   Η πλούσια Ελληνική Μυθολογία δεν θα μπορούσε βέβαια να μην περιλαμβάνει μύθους με αναφορές στα λουλούδια!


   Μερικοί από αυτούς είναι διάσημοι διεθνώς και μεταδόθηκαν προφορικά ή γραπτά μέσα στα βάθη των αιώνων. Ας διαβάσουμε την ιστορία που κρύβεται πίσω από 2 φυτά!


  • Δάφνη
     Η Δάφνη ήταν μια νεαρή όμορφη νύμφη, κόρη του ποτάμιου θεού Πηνειού. Ήταν κυνηγός και είχε αφιερώσει τη ζωή της στην Άρτεμη τη θεά του κυνηγιού. Όπως η θεά έτσι και αυτή αρνιόταν να παντρευτεί. Την περιτριγύριζαν πολλοί θαυμαστές αλλά αυτή τους απέρριπτε όλους, ακόμα και τον ισχυρό γιο του Δία τον Απόλλωνα. Ο Απόλλωνας ερωτεύθηκε την Δάφνη και όταν αυτή αρνήθηκε τις προτάσεις του την κυνήγησε ανάμεσα στα δέντρα. 



     Η Δάφνη φοβήθηκε και προσευχήθηκε στον πατέρα της να την βοηθήσει. Τότε λοιπόν ο πατέρας της της είπε ότι θα την προστάτευε μεταμορφώνοντάς την σε δέντρο που θα ρίζωνε στην όχθη του ποταμού του, (την γνωστή μας δάφνη).Όταν ο Απόλλωνας ήρθε ψάχνοντας τη Δάφνη, ο πατέρας της του είπε ότι μεταμορφώθηκε σε δέντρο. Ο Απόλλωνας τότε έκοψε μερικά κλαδιά και έπλεξε ένα στεφάνι σε ανάμνηση της ομορφιάς της και του έρωτά του για αυτήν. Ο Απόλλωνας έκανε τη δάφνη ιερό του φυτό. Καθιέρωσε την απονομή  δάφνινου  στεφανιού στους πρωταθλητές και σε σε όσους υπερείχαν σε διάφορα επίπεδα. 


    Στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες όλοι οι νικητές στεφανώνονταν με δάφνινο στεφάνι.



  • Κενταύρια - Χειρωνιάς

   Λέγεται ότι αυτό το είδος λουλουδιού πήρε το όνομα του από τον σοφό Κένταυρο Χείρωνα, δάσκαλο του Ασκληπιού του Αχιλλέα του Ιάσονα αλλά και του Απόλλωνα. Στην τιτανομαχία ο Χείρωνας ήταν με το μέρος του Ηρακλής στη μάχη του εναντίον των κενταύρων. Ο Ηρακλής όμως τον πλήγωσε κατά λάθος στο πόδι με ένα βέλος ποτισμένο στο δηλητήριο της Λερναίας Ύδρας. Ο Χείρωνας τότε χρησιμοποίησε το φυτό  της κενταύριας  σαν βότανο για να γιατρέψει την πληγή του.



28.1.25

Ο ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ




Ο Θεόφιλος (Χατζημιχαήλ) είναι ο πιο γνωστός έλληνας 
λαϊκός ζωγράφος. Γεννήθηκε μεταξύ 1868 και 1871 στη 
Βαρειά Μυτιλήνης. Ήταν το μεγαλύτερο από τα οκτώ παιδιά 
του Γαβριήλ και της Πηνελόπης Χατζημιχαήλ. Ο πατέρας 
του ήταν τσαγκάρης και η μητέρα του κόρη αγιογράφου.

Τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα, λόγω της ισχνής του 
κράσης, αλλά και της αριστεροχειρίας του. Ο 
αριστερόχειρας εκείνη την εποχή εθεωρείτο μειονεκτικό 
άτομο και προκαλούσε αρνητικά σχόλια στον περίγυρό του. 
Οι γονείς, αλλά και οι δάσκαλοί του προσπάθησαν με 
καταπιεστικό και συχνά βίαιο τρόπο να του αλλάξουν χέρι 
γραφής και να τον κάνουν δεξιόχειρα. Ο μικρός Θεόφιλος 
κλείστηκε στον κόσμο του και βρήκε αποκούμπι στη 
ζωγραφική.




Πολύ νέος, ακόμη, δραπετεύει από τη Μυτιλήνη και φεύγει 

για τη Σμύρνη, την πόλη με τους χιλιάδες Έλληνες, που 

είναι το οικονομικό κέντρο της Μικράς Ασίας. Δουλεύει 

θυροφύλακας στο ελληνικό προξενείο και παράλληλα 

ζωγραφίζει. 


Στη Σμύρνη, ο Θεόφιλος θα διαμορφώσει την 

εικαστική του γλώσσα και το βασικό του θεματολόγιο, από 

τον κόσμο της αρχαιότητας, του Βυζαντίου και της 

νεώτερης Ελλάδας. Τότε κάνει τη ζωγραφική επάγγελμά 

του.







Με το ξέσπασμα του Ελληνοτουρκικού πολέμου το 
1897 φεύγει για την Ελλάδα, με την πρόθεση να καταταγεί 
εθελοντής. Πριν προλάβει να γνωρίσει τα πεδία των μαχών, 
ο πόλεμος τερματίζεται. Αποφασίζει να μείνει στον Βόλο, 
πλούσιο αγροτικό και βιομηχανικό κέντρο στις αρχές του 
20ου αιώνα. Ζει μέσα στη φτώχεια και ζωγραφίζει για 
ψίχουλα στους τοίχους μαγαζιών του Βόλου και του Πηλίου. 
Παράλληλα, διασκεδάζει τους κατοίκους και γίνεται 
αντικείμενο αστεϊσμών με το παράξενο φέρσιμο, αλλά και 
τις φορεσιές του. Από νέος ακόμη, ο Θεόφιλος υιοθετεί τη 
φουστανέλα ως καθημερινό ένδυμα, ενώ τις Απόκριες του 
αρέσει να ντύνεται Μέγας Αλέξανδρος, με στολή δικής του 
επινοήσεως.

Τα οικονομικά του καλυτερεύουν κάπως, όταν ένας 
πλούσιος γαιοκτήμονας της Μαγνησίας, ο Γιάννης Κοντός, 
του αναθέτει το 1912 την τοιχογράφηση του σπιτιού του 
στην Ανακασιά. Ο Θεόφιλος ζωγραφίζει σκηνές από την 
Επανάσταση του '21, αρχαίους θεούς και τοπία. Σήμερα, η 
οικία Κοντού είναι το Μουσείο Θεόφιλου στον Βόλο.






Το 1927, μη μπορώντας να αντέξει ένα χοντρό αστείο που 
έγινε εις βάρος του, εγκαταλείπει τον Βόλο και επιστρέφει 
στη γενέτειρά του Μυτιλήνη. Λέγεται ότι κάποιος, για να 
διασκεδάσει τους θαμώνες ενός καφενείου, έριξε τον 
Θεόφιλο από μια σκάλα, όπου ήταν ανεβασμένος και 
ζωγράφιζε.

Εν τω μεταξύ, ο ζωγράφος Γιώργος Γουναρόπουλος μιλά με 
ενθουσιασμό για το έργο του Θεόφιλου στον μυτιληνιό 
Στρατή Ελευθεριάδη σημαίνοντα τεχνοκριτικό στο Παρίσι με 
το γαλλικό όνομα Τεριάν. Ο Ελευθεριάδης είναι ο 
άνθρωπος που επιβάλλει τον Θεόφιλο και θα τον κάνει 
γνωστό, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Του 
αγοράζει χρώματα, πινέλα και πανιά και αναθέτει στον 
πατέρα του να του στέλνει στο Παρίσι όσα έργα 
ζωγραφίζει. Τότε παρατηρείται και μία στροφή στη 
θεματολογία του Θεόφιλου. Τα ιστορικά και ηρωικά θέματα 
δίνουν τη θέση τους στα πιο οικεία, τα καθημερινά, τα 
κοντινά.






Ο μεγάλος αρχιτέκτονας Λε Κορμπιζιέ γράφει σε άρθρο του 

για τον Θεόφιλο «...Είναι ζωγράφος γεννημένος από το 

ελληνικό τοπίο. Μέσω του Θεόφιλου, ιδού το τοπίο και οι 

άνθρωποι της Ελλάδας: κοκκινόχωμα, πευκότοπος και 

ελαιώνας, θάλασσα και βουνά των θεών, άνθρωποι που 

λούονται σε μια τολμηρά επικίνδυνη ηρεμία….». Ο Γιώργος 

Σεφέρης και ο Γιάννης Τσαρούχης εκφράζονται 

εγκωμιαστικά για την τέχνη του.






Μόλις άρχισε να του χαμογελά η τύχη, ο Θεόφιλος βρέθηκε 

νεκρός στο άθλιο καμαράκι του, στις 24 Μαρτίου 1934. Η 

νεκροψία έδειξε ανακοπή καρδιάς.





Στις 3 Ιουνίου 1961 ο Θεόφιλος περνά τις πύλες του 

Λούβρου για μία μεγάλη αναδρομική έκθεση. Σήμερα, έργα 

του υπάρχουν διάσπαρτα σε πολλά μουσεία (Βαρειάς στη 

Μυτιλήνη και Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης στην Αθήνα), καθώς 

και σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Μουσείο Θεόφιλου Χατζημιχαήλ


   Βρίσκεται στο προάστιο της Μυτιλήνης Βαρειά. Στεγάζεται σ’ ένα κτίριο λιτής αρχιτεκτονικής, που σχεδιάστηκε από τον εξαίρετο Λέσβιο αρχιτέκτονα Γ. Γιανουλέλλη και χτίστηκε το 1964, με δωρεά του Λέσβιου τεχνοκριτικού - εκδότη και ανθρώπου που ανέδειξε τον μεγάλο λαϊκό ζωγράφο Στρατή Ελευθεριάδη (Teriade), μέσα σε κατάφυτη από ελαιώνες περιοχή. Στις αίθουσες του εκτίθενται 86 πίνακες του αναγνωρισμένου πια λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, επίσης δωρεά του Τeriade από την προσωπική του συλλογή στον Δήμο Μυτιλήνης.

αρχική πηγή εδώ!