Γιώργος Σεφέρης

   Ο Γιώργος Σεφέρης (1900 – 1971) είναι ένας από τους 

σημαντικότερους Έλληνες ποιητές και εκ των δύο 

μοναδικών βραβευμένων με το Νόμπελ 

Λογοτεχνίας Ελλήνων, μαζί με τον Οδυσσέα Ελύτη.

   Ο Γεώργιος Σεφεριάδης, όπως ήταν το πραγματικό του 

όνομα, γεννήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου του 1900 στη 

Σμύρνη. Ήταν το μεγαλύτερο παιδί του Στυλιανού 

Σεφεριάδη (1873-1951) - δικηγόρου, σημαντικού 

κοινωνικού παράγοντα της Σμύρνης και ανθρώπου με 

λογοτεχνικές ανησυχίες - και της Δέσποινας Τενεκίδη με 

καταγωγή από τη Νάξο. 

   

   Ο Σεφέρης ξεκίνησε τις εγκύκλιες σπουδές του το 1906 

στη Σμύρνη και τις ολοκλήρωσε το 1918 στην Αθήνα, όπου 

είχε εγκατασταθεί η οικογένειά του από το 1914. Στη 

συνέχεια γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου 

της Σορβόνης, από την οποία αποφοίτησε με διδακτορικό 

το 1924. Τα χρόνια παραμονής του στο Παρίσι ήταν 

καθοριστικά για τη διαμόρφωση της ποιητικής του 

φυσιογνωμίας. Ήταν η εποχή που το κίνημα του 

μοντερνισμού βρισκόταν στην ακμή του.

   Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα διορίστηκε 

υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών (1926), αρχίζοντας 

έτσι μια λαμπρή καριέρα στο διπλωματικό σώμα, που 

κορυφώθηκε το 1957, με την τοποθέτησή του ως πρεσβευτή 

της Ελλάδας στη Μεγάλη Βρετανία. Παρέμεινε στο Λονδίνο 

έως το 1962, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. 

Η καθιέρωση του Σεφέρη ως μείζονος ποιητή έγινε το 1935, 

με την ποιητική συλλογή Μυθιστόρημα. Σ’ αυτό το έργο 

βλέπουμε πλήρως διαμορφωμένα τα σύμβολα που 

συνθέτουν την ποιητική μυθολογία του Σεφέρη: το 

«ταξίδι», οι «πέτρες», τα «μάρμαρα», τα «αγάλματα», η 

«θάλασσα», ο «Οδυσσέας» κ.ά.

Εκτός από το πλούσιο ποιητικό έργο του, ο Σεφέρης 

διακρίθηκε και στον δοκιμιακό λόγο, με μία σειρά 

ρηξικέλευθων κριτικών δοκιμίων, στα οποία τόνισε τη 

σημασία της ελληνικής παράδοσης και ανέδειξε το έργο 

περιθωριακών μορφών της, όπως του Γιάννη Μακρυγιάννη 

και του Θεόφιλου. Το μεταφραστικό του έργο είναι μικρό 

σε ποσότητα, αλλά σημαντικό. Μετέφρασε δύο έργα του 

αμερικανού ποιητή Τ.Σ. Έλιοτ (Έρημη Χώρα και Φονικό 

στην Εκκλησιά), ενώ μετέφερε στη νέα ελληνική δύο έργα 

της Βίβλου (Άσμα Ασμάτων και Αποκάλυψη του Ιωάννη). 

Από τη δεκαετία του '50 το έργο του Σεφέρη μεταφράστηκε 

και εκτιμήθηκε στο εξωτερικό. Συνεπεία αυτού ήταν η 

βράβευσή του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας τον Δεκέμβριο του 

1963, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι 

εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό 

πολιτιστικό ιδεώδες», όπως αναφέρεται στο σκεπτικό της 

Σουηδικής Ακαδημίας.

Κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας, έσπασε τη 

σιωπή του στις 28 Μαρτίου του 1969 και στηλίτευσε τη 

χούντα με την περίφημη δήλωσή του στο ραδιόφωνο του 

BBC. «Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης, όπου 

όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε 

ζωντανές, με πόνους και με κόπους, πάνε κι αυτές να 

καταποντισθούν μέσα στα ελώδη στεκάμενα νερά» τόνισε 

μεταξύ άλλων.

Στις αρχές Αυγούστου του 1971 ο Γιώργος Σεφέρης 

εισάγεται στον Ευαγγελισμό και εγχειρίζεται. Θα πεθάνει 

από μετεγχειρητικές επιπλοκές τα ξημερώματα της 20ης 

Σεπτεμβρίου του 1971. Η κηδεία του, δύο ημέρες αργότερα, 

θα είναι πάνδημη και θα λάβει αντιδικτατορικό χαρακτήρα. 

Στη νεκρώσιμη πομπή προς το Α' Νεκροταφείο, μπροστά 

στην Πύλη του Αδριανού, το πλήθος σταματά την 

κυκλοφορία και αρχίζει να τραγουδά το απαγορευμένο 

τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Σεφέρη 

Άρνηση (Στο περιγιάλι το κρυφό, όπως είναι πιο γνωστό). 

Στις 23 Σεπτεμβρίου, δημοσιεύεται στην εφημερίδα Το 

Βήμα, το τελευταίο ποίημα του Γιώργου Σεφέρη Επί 

Ασπαλάθων, που έγραψε στις 31 Μαρτίου 1971 και 

αποτελεί μία ακόμη καταγγελία κατά της δικτατορίας.

αρχική πηγή εδώ!

Γιώργος Σεφέρης - Ομιλία από την απονομή του Νόμπελ (1963)

Ο Οδυσσέας Ελύτης διαβάζει το Άξιον Εστί

Απονομή Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη

Οδυσσέας Ελύτης

   

   Ο Οδυσσέας Ελύτης (φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλλη) γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης και πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996. Ήταν το τελευταίο από τα έξι παιδιά του Παναγιώτη Αλεπουδέλλη και της Μαρίας Βρανά.

    Το 1914 ο πατέρας του μετέφερε τα εργοστάσιά του στον Πειραιά και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. O Οδυσσέας Ελύτης εγγράφηκε το 1917 στο ιδιωτικό σχολείο Δ.Ν. Μακρή, όπου φοίτησε για επτά χρόνια, έχοντας μεταξύ άλλων δασκάλους του τον Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο και τον Ι.Θ. Κακριδή.

   Το φθινόπωρο του 1924 εγγράφηκε στο Γ΄ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών και συνεργάστηκε στο περιοδικό Η Διάπλασις των Παίδων, χρησιμοποιώντας διάφορα ψευδώνυμα. Όπως ο ίδιος ομολογεί (πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία δίνει ο Ελύτης στο βιβλίο του Ανοιχτά Χαρτιά), πρωτογνώρισε τη νεοελληνική λογοτεχνία, αυτός ο θρεμμένος με παγκόσμια έργα του πνεύματος, που ξόδευε όλα του τα χρήματα αγοράζοντας βιβλία και περιοδικά. Εκτός από την ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία, ασχολήθηκε ενεργά με ορειβατικές εκδρομές στα βουνά της Αττικής και αντιδρώντας στη διάθεσή του για διάβασμα στράφηκε στον αθλητισμό. 

Την Άνοιξη του 1927 μία υπερκόπωση και μία αδενοπάθεια τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει τις φίλαθλες τάσεις του καθηλώνοντάς τον στο κρεβάτι για περίπου τρεις μήνες. Ακολούθησαν ελαφρά συμπτώματα νευρασθένειας και περίπου την ίδια περίοδο στράφηκε οριστικά προς τη λογοτεχνία, γεγονός που συνέπεσε με την εμφάνιση αρκετών νέων λογοτεχνικών περιοδικών, όπως η Νέα Εστία και τα Ελληνικά Γράμματα.

   Με την έναρξη του πολέμου ο Ελύτης κατατάχθηκε ως ανθυπολοχαγός στη Διοίκηση του Στρατηγείου Α΄ Σώματος Στρατού. Στις 13 Δεκεμβρίου 1940 μετατέθηκε στη ζώνη πυρός και στις 26 Φεβρουαρίου του επόμενου χρόνου μεταφέρθηκε με σοβαρό κρούσμα κοιλιακού τύφου στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων. Στη διάρκεια της κατοχής υπήρξε ένα από τα ιδρυτικά μέλη του «Κύκλου Παλαμά», που ιδρύθηκε στις 30 Μαϊου του 1943. Εκεί, την Άνοιξη του 1942 ανακοινώνει το δοκίμιό του «Η αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Α. Κάλβου».

   Τον Νοέμβριο του 1943 εκδόθηκε η συλλογή «Ο Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις Παραλλαγές πάνω σε μια αχτίδα», σε 6.000 αριθμημένα αντίτυπα, ένας ύμνος του Ελύτη στη χαρά της ζωής και στην ομορφιά της φύσης. Στα Νέα Γράμματα που άρχισαν να επανεκδίδονται το 1944, δημοσίευσε το δοκίμιό του «Τα κορίτσια», ενώ από το 1945 ξεκίνησε η συνεργασία του με το περιοδικό Τετράδιο μεταφράζοντας ποιήματα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και παρουσιάζοντας σε πρώτη δημοσίευση το ποιητικό του έργο Άσμα Ηρωικό και Πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας. Το έργο αυτό φαίνεται να συνέγραψε το 1941 ή το 1943 και, σύμφωνα με μία άποψη, το συνέθεσε για να τιμήσει τους συμπολεμιστές του στην Αλβανία ενώ, κατά άλλη, το έγραψε για τον φίλο του ποιητή Γιώργο Σαραντάρη, ο οποίος επίσης πολέμησε στην Αλβανία και πέθανε αφού μεταφέρθηκε βαριά άρρωστος στην Αθήνα.

Με τον Γιάννη Ρίτσο, τον Μάνο Κατράκη και τον Μίκη Θεοδωράκη

   Στις 18 Οκτωβρίου του 1979, η Σουηδική Ακαδημία αναγγέλλει την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη «για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία». Ο «Ποιητής του Αιγαίου» παρίσταται στην καθιερωμένη τελετή απονομής του βραβείου στις 10 Δεκεμβρίου του 1979 και παραλαμβάνει το βραβείο από τον βασιλιά Κάρολο Γουστάβο, γράφοντας μια χρυσή σελίδα στην ιστορία της ελληνικής γραμματείας.

Από τη βράβευσή του με Νόμπελ Λογοτεχνίας

Αρχική πηγή εδώ!

Ο Γιώργος Σεφέρης διαβάζει : Τελευταίος Σταθμός

Χάρτινο το φεγγαράκι (Νίκος Γκάτσος - Μάνος Χατζιδάκις)

Ο Χαλίλ Γκιμπράν

     Ο Χαλίλ Γκιμπράν (Κahlil Gibran) γεννήθηκε στο Μπεχάρι του Λιβάνου το 1883. Καταγόταν από οικογένεια σχετικά εύπορη και καλλιεργημένη. Από πολύ μικρός παρουσίασε ιδιαίτερη επίδοση στη ζωγραφική, την πλαστική και το γράψιμο. Σπούδασε ζωγραφική στο Παρίσι, στη Σχολή Καλών Τεχνών, με δάσκαλο τον Αύγουστο Ροντέν. Μετά τις σπουδές του στο Παρίσι, εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη των Η.Π.Α. όπου και πέθανε το 1931. 

 
     Οι πρώτες καλλιτεχνικές εργασίες ήταν θεατρικά έργα και πεζοτράγουδα, γραμμένα στα αραβικά. Από τα είκοσι όμως χρόνια του, άρχισε να γράφει αποκλειστικά στα αγγλικά. Το βαθιά ανθρωπιστικό μήνυμα που μεταδίνει, βρήκε ανταπόκριση σε αναρίθμητες ανθρώπινες καρδιές. Χαρακτηριστικό της αγάπης του κοινού είναι ότι ένα από τα πιο γνωστά και αγαπητά έργα του, «Ο προφήτης», έχει μεταφραστεί σε 20 γλώσσες, και μέχρι το 1965 είχαν εκδοθεί πάνω από δύο εκατομμύρια αντίτυπα στην αγγλική γλώσσα. 

Ένα από τα πιο γνωστά του ποιήματα ονομάζεται

 "Για τα παιδιά"

     Τα παιδιά σου δεν είναι παιδιά σου
Είναι οι γιοι και οι κόρες της λαχτάρας της Ζωής για τη Ζωή.
Δημιουργούνται διαμέσου εσένα, αλλά όχι από σένα
Κι αν και βρίσκονται μαζί σου, δε σου ανήκουν.

Μπορείς να τους δώσεις την αγάπη σου, αλλά όχι τις σκέψεις σου
Αφού ιδέες έχουν δικές τους.
Μπορείς να δίνεις μια στέγη στο σώμα τους, αλλά όχι και στις ψυχές τους
Αφού οι ψυχές τους κατοικούν στο σπίτι του αύριο
που εσύ δεν πρόκειται να επισκεφτείς ούτε και στα όνειρά σου.
Μπορείς να προσπαθήσεις να τους μοιάσεις
αλλά μη γυρέψεις να τα κάνεις σαν εσένα
Αφού η ζωή δεν πάει προς τα πίσω ούτε ακολουθεί στο δρόμο του το χτες

Είσαι το τόξο από το οποίο τα παιδιά σου
ωσάν ζωντανά βέλη ξεκινάνε για να πάνε μπροστά.
Ο τοξότης βλέπει το ίχνος της τροχιάς προς το άπειρο
και κομπάζει ότι με τη δύναμή του
τα βέλη του μπορούν να πάνε γρήγορα και μακριά.
Ας χαροποιεί τον τοξοτή ο κομπασμός του
Αφού ακόμα κι αν αγαπάει το βέλος που πετάει
έτσι αγαπά και το βέλος που μένει στάσιμο."

21 Μαρτίου - Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

   Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. Η αρχική έμπνευσή της ανήκει στον Έλληνα ποιητή Μιχαήλ Μήτρα , ο οποίος το φθινόπωρο του 1997 πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, και να οριστεί συγκεκριμένη μέρα γι' αυτό.

   Η εισήγησή του έφτασε με επιστολή στα χέρια του ποιητή και μελετητή της ποίησης Κώστα Στεργιόπουλου, προέδρου τότε της Εταιρείας Συγγραφέων. Η ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η Μαρτίου, την ημέρα της εαρινής ισημερίας, που συνδυάζει το φως από τη μία και το σκοτάδι από την άλλη, όπως η ποίηση, που συνδυάζει το φωτεινό της πρόσωπο της αισιοδοξίας με το σκοτεινό πρόσωπο του πένθους. 

   Η πρώτη Ημέρα Ποίησης γιορτάστηκε το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά. Ετοιμάστηκε με ελάχιστα έξοδα και πολλή εθελοντική δουλειά, και είχε μεγάλη επιτυχία.

   Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, όπως η 21η Ιουνίου είναι Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής. 

   Οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Τυνήσιοι και άλλοι πρέσβεις από χώρες της Μεσογείου υποστήριξαν την εισήγηση και η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε.

Οδυσσέας Ελύτης

   Τον Οκτώβριο του 1999, στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO στο Παρίσι, η 21η Μαρτίου ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Το σκεπτικό της απόφασης ανέφερε: 

"Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης θα ενισχύσει την εικόνα της ποίησης στα ΜΜΕ, ούτως ώστε η ποίηση να μην θεωρείται πλέον άχρηστη τέχνη, αλλά μια τέχνη που βοηθά την κοινωνία να βρει και να ισχυροποιήσει την ταυτότητά της". 

Νίκος Γκάτσος

 

Αρχική πηγή εδώ!

Κεμάλ (Νίκος Γκάτσος - Μάνος Χατζιδάκις)

Αφήγηση στα αγγλικά της "Ιθάκης" από τον Sean Connery (μουσική Βαγγέλης Παπαθανασίου)

Η Έλλη Λαμπέτη διαβάζει Καβάφη - Ιθάκη

Το Άξιον Εστί (Οδυσσέας Ελύτης - Μίκης Θεοδωράκης)

21 Απριλίου - Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Οι δημιουργίες των μαθητών της Β' τάξης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης!