28.3.17

Άλκη Ζέη







«Από τα μικρά μου χρόνια ως σήμερα, ας μην πω με 



ακρίβεια πόσα είναι γιατί θα τρομάξω κι εγώ η ίδια, έζησα 



έναν πόλεμο, δύο εμφύλιους πολέμους, δύο δικτατορίες και 



δύο προσφυγιές. Δεν τα έζησα σαν απλός παρατηρητής, 



αλλά παίρνοντας ενεργό μέρος κάθε φορά κι έτσι, και να 



ήθελα, δεν θα μπορούσε το συγγραφικό μου έργο να μην 



επηρεαστεί από τα γεγονότα  αυτά που συγκλόνισαν τον 



τόπο μας. Άθελά μου η ζωή μου μπλέχτηκε μέσα στην 



ιστορία κι έγινα κι εγώ ένα κομμάτι της. Το συγγραφικό μου, 



λοιπόν, έργο, θέλω-δεν θέλω, είναι γεμάτο ιστορία…Αν 



πέτυχα να κάνω τα παιδιά να την ακούσουν τουλάχιστον, 



το μέλλον θα δείξει». 


Άλκη Ζέη



   Η Άλκη (Αγγελική) Ζέη είναι Ελληνίδα συγγραφέας και 

πεζογράφος. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925, αλλά έζησε τα 

παιδικά της χρόνια στη Σάμο. Ασχολήθηκε με το γράψιμο 

από μικρή. Σπούδασε φιλοσοφία του θεάτρου στην 

Φιλοσοφική του πανεπιστημίου των Αθηνών,της 

Δραματικής Σχολής του Εθνικού Ωδείου Αθηνών, καθώς και 

στο τμήμα σεναριογραφίας του Ινστιτούτου 

Κινηματογράφου της Μόσχας. Όταν ήταν μαθήτρια 

γυμνασίου, άρχισε να γράφει έργα για το κουκλοθέατρο

Ένας από τους χαρακτήρες που δημιούργησε, ο Κλούβιος, 

έγινε μετέπειτα ένας από τους κυριότερους ήρωες του 

κουκλοθέατρου Αθηνών "Μπάρμπα Μυτούσης".






   Στα ελληνικά γράμματα εμφανίστηκε το 1963 με το παιδικό μυθιστόρημα Το καπλάνι της βιτρίνας, το οποίο αποτελεί σταθμό στην παιδική μας λογοτεχνία γιατί μυεί για πρώτη φορά τον ανήλικο αναγνώστη στον πολιτικό προβληματισμό. Πρόκειται για ιστορικό μυθιστόρημα που αφορά στη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά.

   Το 1971 γράφει τον Μεγάλο Περίπατο του Πέτρου, αυτή τη φορά για την Κατοχή και την απελευθέρωση. Το σημαντικό στα ιστορικά της μυθιστορήματα είναι ότι δεν αποτελούν μια απλή καταγραφή ιστορικών γεγονότων αλλά είναι ζυμωμένα με τα αυτοβιογραφικά βιώματα των ηρώων της.




   Μαζί με τη Ζωρζ Σαρή, με την οποία γνωρίζονταν από τα σχολικά τους χρόνια, καθιέρωσε ένα νέο στυλ στο νεανικό μυθιστόρημα, τόσο από την άποψη του ζωντανού, αυτοβιογραφικού ύφους όσο και της εισαγωγής του πολιτικού, κοινωνικού και ιστορικού στοιχείου στο είδος. 



Ζωρζ Σαρή


   Παρόλο που τα βιβλία της είναι τοποθετημένα σε βιωμένο ιστορικό πλαίσιο, δεν επιδιώκει να εξαντλήσει ιστορικά ζητήματα, ούτε να νουθετήσει τον αναγνώστη. Χωρίς ίχνος διδακτισμού δίνει μέσα από τα βιβλία της αφορμή για προβληματισμό και περισσότερη αναζήτηση πάνω σε πλήθος διαχρονικών αξιών και σύγχρονων θεμάτων.  




   Το εφηβικό μυθιστόρημα Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της κέρδισε το 2003 το βραβείο εφηβικού μυθιστορήματος του Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (ελληνικό τμήμα της IBBY), και η Άλκη Ζέη έχει προταθεί το 2004 ως υποψήφια για το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και το βραβείο Άστριντ Λίντγκρεν λογοτεχνίας. Το Βραβείο Mildred L. Batchelder της απονεμήθηκε για τη μετάφραση στα αγγλικά και δημοσίευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες των έργων Αγριόγατα πίσω από το γυαλί (1970), Ο Πέτρος στον πόλεμο (1974), και ο ήχος των ποδιών του Δράκου (1980). 




   Τα έργα της Άλκης Ζέη περιέχουν πολύ έντονα βιωματικά στοιχεία και αναφέρονται στην σύγχρονη εποχή και στους αγώνες για έναν καλύτερο κόσμο. Έχουν μεταφραστεί σε 20 γλώσσες.


  Το 2010 τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της και το 2014 αναγορεύτηκε σε επίτιμη διδάκτορα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, για να τιμηθεί με τον τρόπο αυτό η προσφορά και το έργο της στην παιδική λογοτεχνία.



27.3.17

Έλεν Κέλερ, το «θαύμα θέλησης»

” Τα καλύτερα και πιο όμορφα πράγματα στον κόσμο δεν μπορεί να τα δει ή να τα αγγίξει κανείς...

 Πρέπει να τα αισθανθείς με την καρδιά.”
 

 
 
 Οταν ήταν 19 μηνών, η Ελεν Ανταμς Κέλερ προσβλήθηκε από μια ασθένεια που την άφησε τυφλή και κωφάλαλη. Στα έξι της χρόνια την εξέτασε ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ και την έστειλε σε μια δασκάλα από το Ιδρυμα Perkins της Βοστώνης, ονόματι Ανν Σάλιβαν Μέισι. Μέσα σε λίγους μήνες η μικρή Ελεν είχε μάθει να ψηλαφεί αντικείμενα και να τα συνδέει με λέξεις, τις οποίες σχημάτιζε γράφοντας πάνω στην παλάμη της. Η Σάλιβαν, αξιοθαύμαστη δασκάλα, πέτυχε να αποκαταστήσει την επαφή του μικρού κοριτσιού με τον κόσμο.



  Το καλοκαίρι του 1887 η Σάλιβαν πήρε τη μαθήτρια και την έβγαλε από το σπίτι. Την πήγε στο πλυσταριό.


Από την αυτοβιογραφία της Κέλλερ:

«Κάποιος έβγαζε νερό και η δασκάλα μου έβαλε το χέρι μου κάτω από τη βρύση. Καθώς το δροσερό νερό έπεφτε στο ένα μου χέρι, σχημάτισε στο άλλο τη λέξη «νερό», πρώτα αργά, μετά γρήγορα.
Στεκόμουνα ήσυχη, με όλη μου την προσοχή στραμμένη στις κινήσεις των δακτύλων της. Ξάφνου αισθάνθηκα μια σκοτισμένη ανάμνηση κάτι ξεχασμένου –το ρίγος μιας σκέψης που ξαναγύριζε... Και κάπως έτσι μου αποκαλύφτηκε το μυστήριο της γλώσσας. Τότε κατάλαβα ότι «ν-ε-ρ-ό» σήμαινε το θαυμάσιο δροσερό «κάτι» που έτρεχε πάνω στο χέρι μου.
Αυτή η ζωντανή λέξη ξύπνησε την ψυχή μου, της έδωσε φως, ελπίδα, χαρά.. την έκανε ελεύθερη!»
 Ενθουσιασμένη έμαθε μέσα σε μία ημέρα 30 νέες λέξεις, που έγιναν σύντομα εκατοντάδες και τις οποίες σταδιακά κατάφερε να συνδυάζει σε απλές προτάσεις. Γρήγορα η φιλομαθής Έλεν έμαθε να γράφει σε ειδική γραφομηχανή και να διαβάζει κείμενα σε αλφάβητο μπράιγ.

   Το 1888 το αχώριστο δίδυμο μετακόμισε στη Βοστώνη, όπου το παιδί-θαύμα φοίτησε στη Σχολή Πέρκινς. 



  Δεν μπορούσε όμως να μιλήσει, πράγμα που κατάφερε για πρώτη φορά σε ηλικία εννέα ετών, με τη βοήθεια ειδικευμένης δασκάλας η οποία τοποθετούσε  το χέρι της Ελεν πάνω στα χείλη της την ώρα που πρόφερε τις λέξεις, μέσα στο στόμα της για να μάθει να τοποθετεί σωστά τη γλώσσα της και πάνω στον λαιμό της για να νιώθει τις διαφορετικές δονήσεις του.  Σταδιακά η Κέλερ έμαθε να διαβάζει τα χείλη των άλλων ακουμπώντας το χέρι της πάνω στο στόμα τους και άρχισε δειλά δειλά να μιλάει, στην αρχή ακατάληπτα,αργότερα εντυπωσιακά καλά.

Η Ελεν Κέλερ ψηλαφεί το πρόσωπο της δημοσιογράφου Φίλις Μπατέλ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης, την 21η Ιουνίου 1955


   Η Κέλερ άρχισε περιοδείες και διαλέξεις ανά τον κόσμο επισκέφθηκε περισσότερες από 35 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα με σκοπό τη συλλογή χρημάτων και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης στα προβλήματα των ατόμων     
 με  ειδικές ανάγκες, σε θέματα ρατσισμού και φεμινισμού.




  Τα τελευταία χρόνια της ζωής της αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή.
Πέθανε ήσυχα στη διάρκεια της απογευματινής σιέστας στο Γουέστπορτ
του Κονέκτικατ, την 1η Ιουνίου 1968, λίγες ημέρες
προτού γιορτάσει τα 88α γενέθλιά της. 


Με τον Μαρκ Τουαίην
 

21.3.17

Η καταγωγή μου - Ο τόπος που ζω

Οι μαθητές της Δ' τάξης συγκέντρωσαν πληροφορίες σχετικά με τις πόλεις ή τα χωριά από τα οποία έλκουν την καταγωγή τους, αλλά και με την πόλη στην οποία κατοικούν, δηλαδή το Χαϊδάρι!


Ο τόπος καταγωγής μου



Ο τόπος που ζω - Το Χαϊδάρι









18.3.17

Μάνος Χατζιδάκις

   

   Ο Μάνος Χατζιδάκις (1925 – 1994) υπήρξε κορυφαίος Έλληνας μουσικοσυνθέτης, διανοούμενος και ποιητής. Θεωρείται ο πρώτος που συνέδεσε με το έργο του, θεωρητικό και συνθετικό, την λόγια μουσική με τη λαϊκή μουσική παράδοση. Πολλά από τα εκατοντάδες έργα του αναγνωρίζονται σήμερα ως κλασικά.
 

   Από το 1957 ξεκινά μία περίοδος έντονης δημιουργικής δράσης. Ο Χατζιδάκις συνθέτει ασταμάτητα για το θέατρο και τον κινηματογράφο, όπου το έργο του γνωρίζει μεγάλη δημοφιλία, ενώ παράλληλα γράφει πολλά σημαντικά μουσικά έργα.




   Το 1961 του απονέμεται το βραβείο Όσκαρ για το τραγούδι "Τα παιδιά του Πειραιά", από την ταινία του Ζθλ Ντασέν "Ποτέ την Κυριακή". Η βράβευση αυτή του δίνει παγκόσμια δημοσιότητα, την οποία ο Χατζιδάκις προσπαθεί να αποφύγει με κάθε τρόπο, θεωρώντας ότι του στερεί την δυνατότητα να διαμορφώσει ο ίδιος την σχέση του με τον ακροατή του. Μάλιστα, η αδερφή του, έβγαλε το χρυσό αγαλματίδιο από το καλάθι των σκουπιδιών που το είχε πετάξει ο ίδιος.




   Το 1962 ο Χατζιδάκις χρηματοδοτεί τον "Διαγωνισμό Σύνθεσης Μάνος Χατζιδάκις" στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Δοξιάδη στην Αθήνα. Το 1964 ιδρύει και διευθύνει την Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών (1964-66). Στο σύντομο χρονικό διάστημα της λειτουργίας της, η ορχήστρα έδωσε 20 συναυλίες με πρεμιέρες δεκαπέντε έργων Ελλήνων συνθετών. 




   Μερικά έργα της περιόδου αυτής είναι η μουσική για τη "Μήδεια" του Ευριπίδη (1958), το "Παραμύθι χωρίς όνομα", του Ι. Καμπανέλλη (1959) το "Ο κύκλος με την κιμωλία" του Μπρεχτ, η "Οδός ονείρων" (1962), αλλά και "Το χαμόγελο της Τζοκόντας" - δέκα τραγούδια για ορχήστρα γραμμένα αρχικά για φωνή, ειδικά για τη Ζακλίν Ντανό (Παρίσι, 1962).





13.3.17

Όρνιθες του Αριστοφάνη



Η παράσταση αυτή ανέβηκε από το Θέατρο Τέχνης το 1975, στην Επίδαυρο. Αρχικά παρουσιάστηκε το 1959. Ξεσήκωσε όμως θύελλα αντιδράσεων, λόγω της προκλητικής για ορισμένους παρουσίασης του ιερέα, με αποτέλεσμα να ακυρωθούν, με προεδρικό διάταγμα, όλες οι υπόλοιπες παραστάσεις. 

Στους Όρνιθες συναντώνται τέσσερις από τις σπουδαιότερες μορφές του ελληνικού καλλιτεχνικού στερεώματος. Ο Κάρολος Κουν (Σκηνοθεσία), ο Μάνος Χατζιδάκις (Μουσική), ο Γιάννης Τσαρούχης (Σκηνικά - Κουστούμια) και η Ζουζού Νικολούδη (Χορογραφία).

Η αφίσα της παράστασης



Σκηνές από την παράσταση

Οι συντελεστές: Γιάννης Τσαρούχης, Μάνος Χατζιδάκις, Κάρολος Κουν

Σχέδιο του Γιάννη Τσαρούχη για τα κουστούμια της παράστασης


Οι μαθητές της Δ΄τάξης αφού παρακολούθησαν την ιστορική αυτή παράσταση, έφτιαξαν τις δικές τους ζωγραφιές!


























12.3.17

Κάρολος Κουν



   Ο Κάρολος Κουν γεννήθηκε στην Προύσα της Μικράς Ασίας στις 13 Σεπτεμβρίου 1908. Φοίτησε στη Ροβέρτειο Σχολή της Κωνσταντινούπολης και σπούδασε αισθητική στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης.

   Το 1942 ίδρυσε το Θέατρο Τέχνης όπου και ανέβασε ΊψενΤζορτζ Μπέρναρντ ΣωΠιραντέλλο και μετά την απελευθέρωση για πρώτη φορά στην Ελλάδα ΛόρκαΤένεσι ΟυίλιαμςΜίλερ κ.ά. 

   Το 1959 ανέβασε τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, παράσταση που θεωρήθηκε σκανδαλώδης λόγω της πρωτοποριακής της μορφής. Πραγματοποίησε περιοδείες σε χώρες του εξωτερικού κι έλαβε μέρος σε διεθνή φεστιβάλ, κυρίως με παραστάσεις αρχαίου δράματος.
   
   Επίσης το ίδιο έτος (1942) ίδρυσε τη Δραματική Σχολή του θεάτρου του, στην οποία μαθήτευσαν οι σημαντικότεροι σκηνοθέτες και ηθοποιοί της μεταπολεμικής γενιάς.


«Το «Θέατρο Τέχνης» ιδρύθηκε το 1942 στην αρχή της Γερμανικής κατοχής. Η ανάγκη για ένα τέτοιο νέο θέατρο, ένα θέατρο συνόλου, είχε ωριμάσει μέσα μου πολύ πριν, τον καιρό που ιδρύθηκε η ημι-επαγγελματική «Λαϊκή Σκηνή». Η εποχή της κατοχής ήταν μια συναισθηματικά, πλούσια εποχή. Έπαιρνες και έδινες πολλά. Μας ζώνανε κίνδυνοι, στερήσεις, βία και τρομοκρατία. Γι’αυτό σαν άνθρωποι αισθανόμασταν την ανάγκη πίστης, εμπιστοσύνης, συναδέλφωσης, έξαρσης και θυσίας.»




Το 1984 το ελληνικό κράτος παραχώρησε έναν χώρο στην Πλάκα, για την ανέγερση του θεάτρου Κ. Κουν.
Προς τιμήν του θεσμοθετήθηκε το Βραβείο Κάρολος Κουν.




Το ελληνικό κοινό, χάρη στον Κουν, γνώρισε τα σύγχρονα ξένα θεατρικά ρεύματα, το θέατρο του «Παραλόγου», Ιονέσκο, Μαξ Φρις, Μπέκετ, Άλμπυ, Βάις, Πίντερ, Αραμπάλ, ενώ επανήλθε συχνά στους Ουίλλιαμς, Τσέχωφ, Μπρεχτ, Σαίξπηρ

   Πρόβαλε το ελληνικό έργο μέσα από τον Βυζάντιο, Κορομηλά, Καπετανάκη, Ξενόπουλο και δημιούργησε νέους συγγραφείς: τον Καμπανέλλη, την Αναγνωστάκη, τον Κεχαΐδη, τον Σκούρτη, τον Μουρσελλά, τον Αρμένη.



Η προτομή βρίσκεται στην είσοδο του Θεάτρου Τέχνης, εντός της στοάς. Αναπαριστά τον Κάρολο Κουν σε ώριμη ηλικία, με το κεφάλι ελαφρά στραμμένο και ένα ελαφρό μειδίαμα.

Αρχικές πηγές εδώ κι εδώ!